10 câu hỏi khoa học vẫn chưa thể giải thích – P1

khoa học chưa thể giải thích - sự nhận thức đến từ đâu

10. Tại sao chúng ta mơ?

khoa học chưa thể giải thích - tại sao chúng ta mơ
Con người thường mơ trong giai đoạn cuối của giấc ngủ (REM), nhưng các nhà nghiên cứu chưa thể giải thích tại sao chúng ta mơ

Bạn thấy mình vừa chặt đầu một con thỏ sáu chân, đầu thì đội một chiếc mũ vành rộng gắn toàn đèn neon màu hồng, vừa la lên, “Chết đi này!”. Có lẽ bạn sẽ không hiểu ý nghĩa của giấc mơ đó là gì, trừ khi bạn vừa mới dùng thuốc gây ảo giác ở trường ngày hôm trước, hoặc chỉ đơn giản là ăn phải vài quả cà rốt hỏng trong bữa ăn trước đó.

Các nhà khoa học cùng với những chuyên gia về giấc ngủ biết rằng khi nào con người hay mơ. Giấc ngủ gồm có 5 giai đoạn, và con người hay mơ ở giai đoạn cuối cùng, gọi là giai đoạn ngủ mơ (tiếng anh là Rapid Eye Movement – REM). Bằng cách quan sát thông thường, bạn cũng có thể biết được rằng ai đó, hay thậm chí là con chó hay con mèo của bạn đang mơ, bởi vì đôi mắt (con ngươi) đang di chuyển qua lại trong hốc mắt một cách rõ ràng, đồng thời cơ thể cũng sẽ co giật. Xung điện não lúc này đang hoạt động rất mạnh, giống như khi chúng ta đang thức vậy.

Nhưng các nhà nghiên cứu chưa thực sự có câu trả lời vì sao chúng ta mơ. Đó có thể là một cách để cơ thể giải phóng khỏi những stress gặp phải vào ban ngày, hoặc thậm chí là một cách giúp bạn làm sáng tỏ những vấn đề hóc búa mà bạn chưa thể giải đáp. Mơ cũng có thể là một cách mà bộ não đang bảo vệ bạn khỏi những nguy hiểm đang rình rập.

Mơ cũng có thể là một quá trình sinh hóa giúp cho não bộ tổng hợp và lưu giữ những kí ức ngắn và dài hạn. Nó có thể là một cách để dàn xếp, tổng hợp lại những trải nghiệm trong quá khứ và hiện tại, để có thể chuẩn bị và giúp bạn xử lí tốt hơn những vấn đề trong tương lai.

Mặc dù vẫn còn rất mơ hồ về mục đích của những giấc mơ, đó lại là một trải nghiệm quan trọng đóng vai trò nền tảng trong cuộc sống của con người. Chúng làm cho chúng ta luôn thích thú và tò mò, và nhắc nhở cho chúng ta biết rằng thế giới bên trong chúng ta cũng sâu thẳm và rộng lớn như thế giới bên ngoài vậy.

9. Liệu có thể chữa được bệnh ung thư?

khoa học chưa thể giải thích - bệnh ung thư có thể chữa
Các nhà nghiên cứu không chắc chắn rằng liệu chúng ta có thể chữa được tất cả các loại bệnh ung thư, nhưng trình độ y khoa đang ngày càng tăng lên.

Ung thư không thể chối cãi chính là một trong những nỗi sợ lớn nhất của con người. Mỗi năm, chỉ riêng nước Mỹ có tới hơn nửa triệu người chết vì các loại ung thư khác nhau. Mặc dù “phổ biến” như vậy, nhưng chưa bao giờ con người hết sợ về nó.

Ung thư có rất nhiều dạng, và ảnh hưởng tới nhiều bộ phận khác nhau trên cơ thể, nhưng điểm đáng sợ chính của loại bệnh này đó là khả năng lây lan ở cấp tế bào không thể kiểm soát được. Các khối u liên tục phát triển làm hủy hoại con người và cuối cùng là dẫn đến cái chết.

Sự phát triển của ung thư là do việc DNA bị tổn hại. DNA chính là thứ (phân tử) đưa ra thông tin về các chức năng hoạt động của cơ thể, bao gồm cả việc phát triển của các tế bào. Việc tổn hại này thường gây ra do cách sinh hoạt không lành mạnh và thiếu hợp lí trong cuộc sống như hút thuốc, rượu bia, hay do phơi dưới ánh nắng mặt trời quá lâu, hoặc bị lây nhiễm các chất hóa học độc hại.

Theo thống kê, hơn 1/3 các căn bệnh ung thư có thể ngăn ngừa được nếu sinh hoạt một cách hợp lí. Tuy nhiên, sự lựa chọn của chúng ta trong cuộc sống chỉ mang tính tương đối, mà bệnh còn có thể xuất hiện từ rất nhiều yếu tố khác nữa. Có rất nhiều người do có cha mẹ bị ung thư, nên đã vô tình phải mang lấy DNA bị khiếm khuyết từ cha mẹ mình, và có tỉ lệ rất cao sẽ mắc phải một loại bệnh ung thư nào đó, mặc dù họ sống một cuộc sống hoàn toàn lành mạnh.

Quá nhiều yếu tố ảnh hưởng cộng với cấu trúc gen độc nhất của con người khiến cho các nhà khoa học khá tự ti về khả năng chữa được căn bệnh này. Cơ thể con người thì quá dễ bị tổn thương, và môi trường nơi chúng ta sống thì có vô số nguy hiểm luôn rình rập.

Một tin vui là tầm nhìn về khoa học cũng như trình độ của con người về các cách điều trị ung thư đã và đang phát triển nên rất nhiều. Mỗi năm con người đều hiểu rõ hơn một chút về căn bệnh này. Các phương pháp trị liệu liên tục được tối ưu, giúp con người bớt đau đớn và sống hạnh phúc hơn. Vì thế, mặc dù kể cả khi chúng ta không bao giờ thực sự chiến thắng được ung thư, chúng ta sẽ luôn chiến đấu chống lại nó để làm cho cuộc sống tốt hơn.

8. Điều gì xảy ra khi chúng ta chết?

khoa học chưa thể giải thích - điều gì xảy ra khi chúng ta chết
Kiếp sau, luôn là một trong những chủ đề luôn gây nhiều khó khăn cho con người.

Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đều rất tò mò muốn biết điều gì sẽ xảy ra sau khi họ nhắm mắt xuôi tay. Và này, mặc dù có lẽ đã có hàng tỉ người biết được câu trả lời, nhưng chẳng ai có thể nói cho bạn biết được, bởi vì họ … đã chết!

Chủ đề về kiếp sau là thứ luôn là thứ làm trăn trở loài người. Liệu chúng ta có được hưởng hạnh phúc muôn đời hay không? Liệu những kẻ ác có bị dìm xuống hỏa ngục để chịu khổ đời đời? Hay liệu chúng ta có đầu thai thành người khác, hay thậm chí thành một loài vật nào đó như chó, mèo, chim chóc, hà mã …?

Các nhà khoa học hiện nay có thể giải thích được trạng thái bắt đầu của cái chết. Họ biết khi nào cơ thể con người bắt đầu ngừng hoạt động. Giống như những nhân viên tại một siêu thị tắt đèn điện trước khi ra về, các tế bào trong cơ thể chúng ta bắt đầu tắt dần, ngừng hoạt động, từng cái một, sau đó là tim và não.

Nhưng điều gì xảy ra sau khi não bộ chúng ta ngừng hoạt động lại hoàn toàn là một bí ẩn. Đã có rất nhiều người từng rơi vào trạng thái gần chết nhưng tỉnh lại và kể về những đường hầm ánh sáng hay hồi quang phản chiếu của những kí ức với những người thân yêu trong cuộc đời họ. Tất cả những trải nghiệm này thực tế đều có nguồn gốc sinh học và có thể giải thích được, có thể do việc thiếu oxy trầm trọng, hoặc do sự biến đổi mạnh của các chất sinh hóa học.

Trong vô vàn các câu hỏi được đặt ra về sự tồn tại của loài người, có thể sẽ không ai đưa ra được câu trả lời cho câu hỏi này, và chúng ta sẽ phải luôn khao khát, thắc mắc tìm hiểu về ý nghĩa thực sự của cái chết.

7. Chúng ta có cô đơn trong vũ trụ không?

khoa học chưa thể giải thích - chúng ta có cô đơn trong vũ trụ không
Chỉ riêng trong thiên hà của chúng ta đã có thể có tới 40 triệu hành tinh có thể tồn tại sự sống.

Sẽ có nhiều người nghĩ rằng chúng ta là sinh vật sống thông minh duy nhất trong vũ trụ. Nếu điều này đúng, vũ trụ này quả thực cô đơn một cách trần trụi. Nhưng có nhiều nhà khoa học tin rằng trái đất không phải là hành tinh duy nhất có sự sống – chỉ riêng trong dải ngân hà của chúng ta thôi sẽ có khoảng 40 triệu hành tinh có thể sống được. Đó quả thực là một tiềm năng rất lớn để tìm ra sự sống ngoài trái đất.

Có một vài yêu cầu cơ bản để sự sống có thể tồn tại. Một hành tinh không những cần sở hữu những nguyên tố và điều kiện phù hợp, mà đồng thời cần phải có những dấu hiệu cho phép sinh ra sinh vật sống. Và sau đó những sinh vật sống này cũng cần phải tiến hóa để trở thành những giống loài thông minh.

Kể cả với trình độ khoa học ngày nay, những dạng sự sống thậm chí nhỏ bé nhất trên trái đất cũng là kết quả của sự kết hợp vô cùng phức tạp của các phản ứng hóa học và tế bào. Chúng ta không thực sự hiểu vì sao chúng xuất hiện, tiến hóa và tồn tại trong những điều kiện tự nhiên vô cùng phức tạp và khắc nghiệt. Điều này khiến cho việc tìm kếm và liên lạc với người ngoài hành tinh trở thành một nhiệm vụ cực kì khó khăn.

Mặc dù có nhiều thử thách là vậy, các nhà nghiên cứu tại NASA tin tưởng rằng chúng ta có thể tìm ra dấu hiệu sự sống ngoài trái đất trong vài thập kỉ nữa. Sự phát triển và ra đời của những chiếc kính viễn vọng lớn hơn là chìa khóa để làm được điều này.

Hay liệu sự sống của chúng ta trên trái đất là sự sai sót thống kê, một tai nạn kì diệu nhất đã từng xảy ra. Có thể hành tinh này là viên ngọc của toàn vũ trụ, độc nhất và không thể tìm thấy ở bất kì đâu, bất kì nơi nào khác.

Mặc dù vậy, chúng ta biết rằng nước và khí gas tồn tại ở rất nhiều hành tinh. Nếu chúng ta tiếp tục tìm kiếm và dù chỉ là một bằng chứng nhỏ bé nhất, như vài mẫu hóa thạch hoặc một loài vi khuẩn nào đó, chúng ta có thể tin rằng ở đâu đó trong vụ trụ này, một giống loài thông minh khác cũng đang nhìn lên các vì sao và tìm kiếm một sự sống thông minh nào đó đang tồn tại giống như họ.

6. Sự nhận thức đến từ đâu?

khoa học chưa thể giải thích - sự nhận thức đến từ đâu
Công nghệ quét não cho thấy não bộ của con người hoạt động cực kì mạnh.

Con người chúng ta có khả năng nhận biết những thứ xung quanh cũng như chính bản thân. Đầu óc chúng ta luôn đầy những câu hỏi về bản thân, tôi là ai và mục đích của tôi là gì trong thế giới này. Con người có lẽ là loài động vật duy nhất có khả năng nhận thức chủ động như vậy. Và chúng ta chưa thể trả lời được nguồn gốc của sự nhận thức này đến từ đâu.

Não bộ, như chúng ta biết, là bộ xử lí trung tâm của cơ thể, điều khiển các chức năng sinh học và giúp chúng ta giải thích vựợt qua những khó khăn trong cuộc sống. Công nghệ quét não đã cho thấy não bộ của chúng ta hoạt động mạnh tới mức nào, các hoạt động liên tục diễn ra do kết quả của 100 tỉ nơ ron thần kinh liên kết và trao đổi thông tin, giống như một mạng lưới máy tính nhỏ gọn nhưng lại siêu phức tạp.

Nhưng não bộ không phải là trí óc. Xung động điện từ không thể giải thích tại sao một thực thể lại có thể sinh ra một thứ phi thực thể như ý thức. Một vài tôn giáo cho rằng ý thức này chính là quà được Chúa ban cho con người, được đấng tạo hóa đưa vào cơ thể và giúp cơ thể tồn tại trong thế giới này.

Các nhà khoa học thì nghiêng về việc giải thích thông qua nguồn gốc sinh học – qua đó ý thức là kết quả của một tập hợp các tiến trình sinh học và sinh ra những ý nghĩ phức tạp hơn, và cuối cùng là hình thành lên sự tự nhận thức.

Các nhà khoa học cũng xác định rằng chó cũng là một loài vật có nhận thức, nhưng ở mức thấp hơn so với trình độ mà con người đã đạt được.

Từ HowStuffWorks

Về Hoan Hỉ 99 bài viết
Hoan là một nhân viên IT đang sống và làm việc tại Hà Nội. Cậu là một người yêu thích tìm hiểu công nghệ và có cuộc sống khá đơn giản. Cậu thích viết lách và xem phim trong thời gian rảnh rỗi.

Bình luận

Email của bạn sẽ được bảo mật.