Christopher Columbus – Người hùng hay ác nhân?

christopher columbus - người hùng hay ác nhân

Vào ngày thứ Hai thứ 2 tháng mười hàng năm, hàng triệu người dân Mỹ kỉ niệm “Ngày Columbus”. Trong số những ngày nghỉ chính thức của Mỹ thì chỉ có hai ngày được đặt theo tên người, và đây là một trong số đó. Câu chuyện về nhà thám hiểm huyền thoại đến từ thành phố Genova (Ý) đã được kể cũng như viết lại vô số lần. Với nhiều người, Culumbus là một con người gan dạ, đã theo bản năng của mình để tìm ra Tân Thế Giới. Với nhiều người khác, đó là một con quái vật, một kẻ buôn bán nô lệ đã đem đến địa ngục và sợ hãi cho những người dân bản địa ở vùng đất mới.

christopher columbus - người hùng hay ác nhân

Những hiểu biết sai lầm về Christopher Culumbus

Học sinh được dạy rằng Christopher Culumbus đã rất muốn tìm ra nước Mỹ, hay ông ta muốn chứng minh rằng thế giới có hình tròn. Ông đã thuyết phục Nữ hoàng Isabela của Tây Ban Nha đầu tư cho chuyến thám hiểm của mình và nữ hoàng đã đồng ý bằng cách bán nữ trang của mình để giúp ông. Ông đã dong buồm ra khơi về phía tây một cách dũng cảm và tìm ra Châu Mỹ và vùng Carribê, làm bạn với người bản xứ trên hành trình của mình. Với “thánh tích” ấy, ông đã trở về Tây Ban Nha trong vinh quang tột đỉnh.

Vậy câu chuyện này có gì sai? Thực ra là khá nhiều.

Sai lầm #1: Columbus muốn chứng minh rằng thế giới không phải là một mặt phẳng

Quan điểm về một trái đất phẳng và có thể di chuyển tới mép của hành tinh là một điều khá phổ biến ở thời Trung Cổ, nhưng đã bị bác bỏ rất lâu trước thời của Columbus. Tuy nhiên, chuyến đi đầu tiên của ông cũng góp phần chứng minh một sai lầm khá phổ biến, đó là trái đất lớn hơn rất nhiều so với con người ở thời điểm đó vẫn nghĩ.

Khi khởi hành, dựa trên những thông tin sai lệch về độ lớn của trái đất, Columbus đã tin rằng mình có thể tìm được thị trường giàu có ở phía đông Châu Á bằng cách đi về phía tây. Nếu như tìm ra một con đường giao thương mới, ông ta đã có thể trở thành một người vô cùng giàu có. Thay vào đó, ông tìm thấy vùng Carribê, lúc đó là nơi sinh sống của những con người chẳng có liên quan gì mấy tới vàng bạc hay thương phẩm. Thay vì chấp nhận sai lầm trong tính toán của mình, Columbus trở về Châu Âu và tự biến mình thành trò cười khi tuyên bố rằng trái đất không phải là hình tròn, mà có hình dạng giống quả lê. Ông ta cho rằng mình không tìm thấy Châu Á là do phần lồi ra của quả lê ở gần cuống của nó.

Sai lầm #2: Columbus đã thuyết phục Nữ hoàng Isabella bán nữ trang của mình để cung cấp tài chính cho chuyến đi

Ông ta chẳng cần phải làm vậy. Nữ hoàng Isabella và chồng mình là Ferdinand, sau khi hoàn thành cuộc chinh phục đế chế Moorish ở phía nam Tây Ban Nha có đủ tiền để có thể sai một loạt những kẻ như Columbus dong buồm về phía tây trên những chiếc thuyền hạng hai. Ông ta đã cố xin tài chính từ những quốc gia như Anh và Bồ Đào Nha nhưng không thành. Columbus đã phải ở Tây Ban Nha hàng năm trời vì nhận được những lời hứa xuông. Trên thực tế, ông ta đã gần như bỏ cuộc và định sang Pháp để thử vận may của mình lần cuối cùng. Đúng lúc đó ông đã nghe thấy tin đồn rằng vua và nữ hoàng Tây Ban Nha đã quyết định đầu tư tiền cho chuyến thám hiểm của mình.

Sai lầm #3: Ông đã làm bạn với những người dân bản địa gặp được trong chuyến đi

Những thủy thủ đến từ Châu Âu, với tàu thuyền, súng ống, quần áo đẹp và đồ trang sức lấp lánh đã thực sự gây được ấn tượng mạnh mẽ với những bộ lạc ở Carribê lúc đó vẫn còn rất nghèo và thô sơ. Columbus luôn có được điều mình muốn khi ở đây. Ví dụ, ông đã kết bạn được với Guacanagari, thủ lĩnh của các bộ lạc tại hòn đảo Hispaniola vì lúc đó ông phải để lại một số thuyền viên của mình ở lại hòn đảo.

Nhưng Columbus cũng đã bắt rất nhiều người bản địa và biến họ thành nô lệ. Việc buôn bán và sử dụng nô lệ tại thời điểm đó ở Châu Âu là khá phổ biến, và đây là một ngành kinh doanh sinh lời rất lớn. Columbus chưa bao giờ quên rằng chuyến hành trình của ông không phải là một chuyến thám hiểm, nhưng là một chuyến làm ăn. Những người đầu tư tiền bạc cho chuyến đi này hi vọng rằng ông ta sẽ tìm ra một con người thông thương buôn bán có thể đem lại nhiều lợi nhuận hơn cho họ. Nhưng ông ta chẳng thể thực hiện được điều đó: những người ở đây chẳng có gì để buôn bán hay trao đổi. Là một kẻ cơ hội, ông ta bắt và biến nhiều người dân bản địa thành nô lệ để kiếm tiền thay vào đó. Nhiều năm sau đó, Columbus mới biết rằng nữ hoàng Isabela đã ban luật ngăn cấm buôn bán nô lệ tại Tân Thế Giới.

Sai lầm #4: Columbus trở về Tây Ban Nha trong vinh quang sau khi đã tìm ra Châu Mỹ

Điều này cũng chỉ đúng một nửa. Đầu tiên, rất nhiều người lúc đó tin rằng chuyến đi của Columbus là một sự thất bại. Ông ta đã không tìm ra con người thông thương buôn bán nào, đồng thời con thuyền giá trị nhất trong ba chiếc, chiếc Santa Maria, đã bị đắm. Sau đó, khi người ta nhận ra vùng đất mà ông tìm ra chưa được biết đến trước đó, danh tiếng của Columbus bắt đầu được lan rộng và ông ta tiếp tục có được nguồn tài chính để bắt đầu chuyến thám hiểm thứ hai với qui mô lớn hơn rất nhiều.

Về việc tìm ra Châu Mỹ, rất nhiều tài liệu và thông tin đã chỉ ra rằng Columbus không phải là người đầu tiên tìm thấy lục địa này, và hiển nhiên là hàng triệu người đang sống tại Tân Thế Giới “chẳng cần” phải được tìm thấy.

Không chỉ có thế, Columbus sống cả cuộc đời còn lại của mình mà không chịu thừa nhận sai lầm một cách ngoan cố. Ông ta luôn cho rằng mảnh đất mà mình tìm thấy là phần rìa ngoài cùng của phía đông của Châu Á, và thị trường giàu có của Nhật Bản và Ấn Độ chỉ cách đó không xa nữa. Ông còn không ngừng lấy giả thiết ngớ ngẩn về hình dạng giống quả lê của trái đất để biện hộ cho các lập luận của mình. Những thuyền viên trong chuyến thám hiểm sớm nhận ra rằng Tân Thế Giới là vùng đất mà họ chưa từng nhìn thấy trước đây, nhưng Columbus đến chết vẫn không bao giờ thừa nhận rằng họ đúng.

Christopher Columbus: anh hùng hay ác quỷ?

Từ khi qua đời năm 1506, câu chuyện về cuộc đời của Columbus đã trải qua rất nhiều sửa đổi. Ông bị phỉ báng bởi các tổ chức về nhân quyền, nhưng cũng đã từng được xem như một vị thánh. Vậy đâu là sự thật?

Columbus không phải là một con ác quỷ hay một vị thánh. Ông ta có rất nhiều đức tính tốt, nhưng cũng có nhiều thứ tệ hại. Ông ta cũng không hẳn là một kẻ xấu hay tà ác, ông chỉ đơn thuần là một thủy thủ giỏi, một kẻ biết nắm bắt cơ hội, và là một sản phẩm của thời đại mình.

Ở khía cạnh tốt đẹp, Columbus là một thủy thủ, hoa tiêu và thuyền trưởng rất giỏi. Ông đã dong buồm ra khơi về phía tây mà không cần bản đồ, tất cả chỉ dựa vào bản năng và tính toán của mình. Ông rất trung thành với những người ủng hộ mình, vua và hoàng hậu của Tây Ban Nha, và họ đã thưởng cho ông bằng cách hỗ trợ để ông tới Tân Thế Giới tới 4 lần. Khi ông bắt những người thuộc các bộ lạc chống đối mình làm nô lệ, ông đã đối xử khá công bằng với những bộ lạc mà mình đã kết bạn cùng, như tộc trưởng Guacanagari được đề cập ở phía trên.

Nhưng di sản của ông cũng có rất nhiều vết nhơ. Một cách trớ trêu, những người chống lại Columbus đã kết cho ông những tội lỗi mà ông không thể kiểm soát nhưng lại bỏ qua những tội ác mà ông cố tình phạm phải. Columbus và những thuyền viên của mình đã mang đến Tân Thế Giới những bệnh dịch mà người bản địa ở địa lúc đó không thể chống lại như bệnh đậu mùa, và đã khiến cho hàng triệu người phải chết. Điều này là không thể chối cãi, nhưng lại không phải là chủ ý của những người thủy thủ từ Châu Âu và có thể sẽ phải xảy ra cách này hay cách khác. Khám phá của ông về các vùng đất mới cũng mở cánh cửa cho những kẻ xâm lược đánh chiếm, cướp bóc và giết hàng ngàn người dân thuộc đế chế Aztec và Inca. Tuy nhiên, đây cũng là điều sớm muộn gì cũng xảy ra khi bất kì một ai đó khám phá ra Tân Thế Giới.

Nếu ai đó căm ghét Columbus, có lẽ có rất nhiều lí do khác để phải làm vậy. Ông ta là một kẻ buôn bán nô lệ, đã cướp đàn ông cũng như phụ nữ khỏi gia đình và quê hương của mình một cách vô nhân tính để giảm đi thất bại của mình trong việc tìm ra một con đường thông thương mới. Những thủy thủ khác khinh thường ông ta. Trong thời gian toàn quyền tại Santo Domingo trên đảo Hispaniola, ông ta là một kẻ bạo chúa và giữ hết của cải cho riêng mình và các anh em của ông ta. Những người dân ở đó cũng ghê tởm sự cai trị của ông. Ông đã bị ám sát nhiều lần và cuối cùng bị đưa về Tây Ban Nha trong xiềng xích sau chuyến đi thứ ba của mình.

Trong chuyến đi thứ tư, Columbus và những thủy thủ của mình bị kẹt lại tại Jamaica trong khoảng một năm khi tàu thuyền bị mục nát. Không ai muốn đến đó để cứu ông ta. Ông cũng là một kẻ vô cùng keo kiệt. Sau khi hứa sẽ thưởng cho bất kì ai nhìn thấy đất liền đầu tiên trong chuyến thám hiểm thứ nhất của mình năm 1492, ông từ chối giữ lời hứa của mình sau khi một thủy thủ tên là Rodrigo de Triana phát hiện ra đất liền. Thay vào đó ông ta tự thưởng cho mình vì giải thích rằng ông đã nhìn thấy một thứ gì đó “sáng lên” vào buổi tối hôm trước.

Trước kia, sau những danh tiếng mà Columbus đạt được, người ta đã tôn ông làm anh hùng và tên ông được đặt cho nhiều thành phố, thậm chí cũng như quốc gia (Colombia). Ngày nay cũng còn rất nhiều nơi vẫn kỉ niệm ngày Columbus. Tuy nhiên người ta bắt đầu nhìn nhận Columbus với đúng bản chất thật của ông: một con người dũng cảm nhưng có quá nhiều khuyết điểm.

Nguồn: ThoughtCo

Về Hoan Hỉ 97 bài viết
Hoan là một nhân viên IT đang sống và làm việc tại Hà Nội. Cậu là một người yêu thích tìm hiểu công nghệ và có cuộc sống khá đơn giản. Cậu thích viết lách và xem phim trong thời gian rảnh rỗi.

Bình luận

Email của bạn sẽ được bảo mật.